Egzamin ósmoklasisty: Stereometria
Ostrosłupy na egzaminie ósmoklasisty: krawędzie, pole i objętość
Zadania z ostrosłupami łączą trzy rzeczy: wzór na pole trójkąta, twierdzenie Pitagorasa i wzór na objętość z jedną trzecią.
Zadania generują się bez końca, każde z rozwiązaniem krok po kroku.
O co chodzi w tym typie zadań
W arkuszu 2025 ostrosłup prawidłowy czworokątny miał wysokość ściany bocznej 12 cm i pole ściany 108 cm². Trzeba było policzyć sumę wszystkich krawędzi. W 2026 w sześcianie o krawędzi a wyznaczono ostrosłup ACDS i trzeba było policzyć, ile razy jego objętość jest mniejsza od objętości sześcianu.
Objętość ostrosłupa to jedna trzecia pola podstawy razy wysokość: V = ⅓ · Pp · H. Krawędzie boczne i wysokości ścian liczy się najczęściej z twierdzenia Pitagorasa.
Teoria od zera
Objętość ostrosłupa to jedna trzecia pola podstawy razy wysokość.
Krawędzie i wysokości ścian
W ostrosłupie prawidłowym czworokątnym krawędź boczna, wysokość ściany i połowa krawędzi podstawy tworzą trójkąt prostokątny.
Przykłady z rozwiązaniem krok po kroku
Przykład 1
Wysokość ściany bocznej ostrosłupa prawidłowego czworokątnego to 12 cm, a pole ściany 108 cm². Oblicz sumę krawędzi.
- a · 12 : 2 = 108, więc a = 18 cm.
- Krawędź boczna: √(12² + 9²) = 15 cm.
- Suma: 4 · 18 + 4 · 15 = 132 cm.
Odpowiedź: 132 cm
Przykład 2
S jest środkiem krawędzi DH sześcianu o krawędzi a. Ile razy objętość ostrosłupa ACDS jest mniejsza od objętości sześcianu?
- Podstawa ACD to połowa ściany: a²/2.
- Wysokość DS = a/2.
- V = ⅓ · a²/2 · a/2 = a³/12, więc 12 razy mniejsza.
Odpowiedź: 12 razy
Sprawdź, czy już umiesz. W trenażerze dostaniesz zadanie tego typu z nowymi liczbami. Po odpowiedzi zobaczysz pełne rozwiązanie.
Rozwiąż zadanieNajczęstsze błędy
- Zapomnienie o jednej trzeciej we wzorze na objętość.
- Mylenie wysokości ściany bocznej z krawędzią boczną.
- Liczenie tylko krawędzi podstawy albo tylko bocznych.
Gdzie to się przydaje poza szkołą
Ostrosłupy widzisz częściej, niż myślisz.
W biznesie
Dach czterospadowy to ostrosłup. Dekarz liczy pole jego ścian, żeby zamówić odpowiednią ilość blachy.
W technologii
Grafika 3D buduje wszystkie kształty z trójkątów. Ostrosłup to jedna z najprostszych brył w takim modelu.
W codziennym życiu
Namiot typu tipi ma kształt ostrosłupa. Jego objętość mówi, ile osób się zmieści.
To było na egzaminie
Ten typ zadania pojawił się w ostatnich arkuszach. Kliknij, żeby zobaczyć omówienie konkretnego zadania.
- Egzamin ósmoklasisty 2026, zadanie 18: ostrosłup ACDS w sześcianie
- Egzamin ósmoklasisty 2025, zadanie 21: suma krawędzi ostrosłupa prawidłowego czworokątnego
Pytania i odpowiedzi
Jaki jest wzór na objętość ostrosłupa?
V = ⅓ · Pp · H, czyli jedna trzecia pola podstawy razy wysokość.
Ile krawędzi ma ostrosłup czworokątny?
Osiem: cztery krawędzie podstawy i cztery krawędzie boczne.
Teoria już jest. Czas na praktykę.
Trenuj: Ostrosłupy