Trenuj

Egzamin ósmoklasisty: Skala i układ współrzędnych

Układ współrzędnych na egzaminie ósmoklasisty: wierzchołki i środek odcinka

Punkty w układzie współrzędnych opisują dwie liczby. Większość zadań to liczenie przesunięć w prawo, w lewo, w górę i w dół.

Zacznij trenować Najpierw teoria

Zadania generują się bez końca, każde z rozwiązaniem krok po kroku.

O co chodzi w tym typie zadań

W arkuszu 2025 podano trzy wierzchołki równoległoboku ABCD: A = (−3, −2), C = (4, 2), D = (−1, 2). Trzeba było wybrać współrzędne czwartego wierzchołka B.

W równoległoboku bok AB jest równoległy i równy bokowi DC. Jeśli z D do C idziesz 5 kratek w prawo, to z A do B też idziesz 5 kratek w prawo. Dlatego B = (2, −2).

Teoria od zera

Punkt w układzie współrzędnych zapisujesz jako (x, y): najpierw przesunięcie w poziomie, potem w pionie.

Brakujący wierzchołek równoległoboku

Przesunięcie z D do C jest takie samo jak z A do B.

A = (−3, −2), D = (−1, 2), C = (4, 2)
z D do C: 5 w prawo
B = (−3 + 5, −2) = (2, −2)

Środek odcinka

S = ((x₁ + x₂) : 2, (y₁ + y₂) : 2)

Środek odcinka ma współrzędne będące średnimi współrzędnych końców: S = ((x₁ + x₂)/2, (y₁ + y₂)/2).

Przykłady z rozwiązaniem krok po kroku

Przykład 1

A = (−3, −2), C = (4, 2), D = (−1, 2). Znajdź B w równoległoboku ABCD.

  1. Z D do C: 5 w prawo, 0 w górę.
  2. Z A do B tak samo: (−3 + 5, −2).

Odpowiedź: B = (2, −2)

Przykład 2

Oblicz środek odcinka AB, gdy A = (−4, 6) i B = (2, −2).

  1. x = (−4 + 2) : 2 = −1.
  2. y = (6 + (−2)) : 2 = 2.

Odpowiedź: (−1, 2)

Sprawdź, czy już umiesz. W trenażerze dostaniesz zadanie tego typu z nowymi liczbami. Po odpowiedzi zobaczysz pełne rozwiązanie.

Rozwiąż zadanie

Najczęstsze błędy

  • Zamiana kolejności współrzędnych: najpierw x, potem y.
  • Błąd znaku przy liczbach ujemnych.
  • Przesuwanie złego wierzchołka. Kolejność liter w nazwie równoległoboku mówi, które wierzchołki są sąsiednie.

Gdzie to się przydaje poza szkołą

Współrzędne to adres punktu na płaszczyźnie.

W biznesie

Magazyn oznacza półki literą rzędu i numerem kolumny. To układ współrzędnych, który pozwala szybko znaleźć towar.

W technologii

Każdy piksel na ekranie ma swoje współrzędne. Kliknięcie myszką to dla komputera para liczb.

W codziennym życiu

W grze w statki strzał „B5” to współrzędne pola na planszy.

To było na egzaminie

Ten typ zadania pojawił się w ostatnich arkuszach. Kliknij, żeby zobaczyć omówienie konkretnego zadania.

Pytania i odpowiedzi

Która współrzędna jest pierwsza?

Pierwsza to x (w prawo lub w lewo), druga to y (w górę lub w dół).

Jak policzyć środek odcinka?

Dodaj współrzędne x końców i podziel przez 2, potem to samo dla y.

Teoria już jest. Czas na praktykę.

Trenuj: Układ współrzędnych

Powiązane tematy