Trenuj

Egzamin ósmoklasisty: Skala i układ współrzędnych

Skala na mapie i planie: egzamin ósmoklasisty krok po kroku

Skala mówi, ile razy rysunek jest mniejszy od rzeczywistości. Najwięcej błędów robi się przy jednostkach i polach.

Zacznij trenować Najpierw teoria

Zadania generują się bez końca, każde z rozwiązaniem krok po kroku.

O co chodzi w tym typie zadań

W arkuszu 2025 mała kwadratowa tablica była narysowana w skali 1 : 20 jako kwadrat o boku 3 cm, a duża tablica miała wymiary 240 cm na 90 cm. Trzeba było policzyć, ile razy pole dużej tablicy jest większe.

Najpierw zamień wymiary z rysunku na rzeczywiste: 3 cm · 20 = 60 cm. Dopiero potem licz pola. Pamiętaj, że pole w skali 1 : 20 jest mniejsze aż 400 razy, bo zmniejszają się oba wymiary.

Teoria od zera

Skala 1 : k oznacza, że 1 cm na rysunku to k cm w rzeczywistości.

skala 1 : 50 000, 4 cm na mapie
4 · 50 000 = 200 000 cm = 2 km

Pole w skali

Wymiary zamieniaj na rzeczywiste przed liczeniem pola. W skali 1 : k pole na rysunku jest k² razy mniejsze.

1 km = 1000 m = 100 000 cm. Na mapie w skali 1 : 100 000 jeden centymetr to jeden kilometr.

Przykłady z rozwiązaniem krok po kroku

Przykład 1

Na mapie w skali 1 : 50 000 odległość wynosi 4 cm. Ile to w terenie?

  1. 4 cm · 50 000 = 200 000 cm.
  2. 200 000 cm = 2 km.

Odpowiedź: 2 km

Przykład 2

Mała tablica w skali 1 : 20 to kwadrat o boku 3 cm. Duża ma 240 cm na 90 cm. Ile razy większe jest pole dużej?

  1. Bok małej: 3 · 20 = 60 cm, pole 3600 cm².
  2. Pole dużej: 240 · 90 = 21 600 cm².
  3. 21 600 : 3600 = 6.

Odpowiedź: 6 razy

Sprawdź, czy już umiesz. W trenażerze dostaniesz zadanie tego typu z nowymi liczbami. Po odpowiedzi zobaczysz pełne rozwiązanie.

Rozwiąż zadanie

Najczęstsze błędy

  • Liczenie pola z wymiarów na rysunku i mnożenie przez skalę tylko raz.
  • Błąd przy zamianie centymetrów na kilometry.
  • Odwrócenie skali: dzielenie zamiast mnożenia.

Gdzie to się przydaje poza szkołą

Skala jest na każdej mapie i planie.

W biznesie

Architekt rysuje dom w skali 1 : 100. Wykonawca mnoży wymiary z planu przez 100, żeby zamówić materiały.

W technologii

Mapa w telefonie zmienia skalę przy przybliżaniu i pokazuje w rogu, ile metrów to jeden odcinek.

W codziennym życiu

Planujesz trasę rowerową na papierowej mapie? Linijka i skala powiedzą, ile kilometrów przejedziesz.

To było na egzaminie

Ten typ zadania pojawił się w ostatnich arkuszach. Kliknij, żeby zobaczyć omówienie konkretnego zadania.

Pytania i odpowiedzi

Co oznacza skala 1 : 20?

Każdy centymetr na rysunku to 20 cm w rzeczywistości.

Jak zmienia się pole w skali?

Pole zmienia się o kwadrat skali. W skali 1 : 20 pole na rysunku jest 400 razy mniejsze.

Teoria już jest. Czas na praktykę.

Trenuj: Skala

Powiązane tematy