Egzamin ósmoklasisty: Prędkość
Prędkość, droga i czas na egzaminie ósmoklasisty: zadania krok po kroku
Trzy wielkości i jeden wzór. Trudność zwykle nie leży w samym wzorze, tylko w jednostkach: minutach i godzinach.
Zadania generują się bez końca, każde z rozwiązaniem krok po kroku.
O co chodzi w tym typie zadań
W arkuszu 2025 rowerzysta przejechał 100 m z prędkością 5 m/s i trzeba było policzyć czas. W 2026 w zadaniu otwartym samochód przejechał 48 km w 40 minut, a potem trzeba było uzasadnić, że dalsze 75 km zajęło mu ponad godzinę.
Wszystko opiera się na wzorze s = v · t. Z niego dostajesz v = s : t i t = s : v. Przed liczeniem sprawdź jednostki: jeśli prędkość jest w km/h, czas musi być w godzinach.
Teoria od zera
Droga, prędkość i czas łączy jeden wzór: droga to prędkość razy czas. Z niego dostajesz dwa pozostałe.
Najpierw jednostki
Jeśli prędkość jest w km/h, czas musi być w godzinach. Minuty zamieniasz na godziny, dzieląc przez 60.
Uzasadnienie
W zadaniu „uzasadnij” wystarczy policzyć i porównać. Czas 75 : 72 h jest większy od 1 h, bo 75 > 72.
Uzasadnienie w zadaniu otwartym to po prostu obliczenia zakończone porównaniem, na przykład „75/72 h to więcej niż 1 h”.
Przykłady z rozwiązaniem krok po kroku
Przykład 1
Rowerzysta przejechał 100 m z prędkością 5 m/s. Ile to trwało?
- t = s : v.
- 100 : 5 = 20 s.
Odpowiedź: 20 sekund
Przykład 2
Samochód przejechał 48 km w 40 minut. Czy 75 km z tą samą prędkością zajmie mu więcej niż godzinę?
- 40 min = 2/3 h.
- v = 48 : 2/3 = 72 km/h.
- t = 75 : 72 h, a to więcej niż 1 h, bo 75 > 72.
Odpowiedź: Tak, ponad godzinę (62,5 minuty).
Sprawdź, czy już umiesz. W trenażerze dostaniesz zadanie tego typu z nowymi liczbami. Po odpowiedzi zobaczysz pełne rozwiązanie.
Rozwiąż zadanieNajczęstsze błędy
- Dzielenie kilometrów przez minuty i podawanie wyniku w km/h.
- Zamiana 1,5 h na 1 h 50 min. Pół godziny to 30 minut.
- Odwrócenie wzoru: t = v : s zamiast t = s : v.
Gdzie to się przydaje poza szkołą
Prędkość, droga i czas to pytania, które zadajesz przed każdą podróżą.
W biznesie
Firma kurierska planuje trasę: 180 km przy średniej 60 km/h to 3 godziny jazdy. Od tego zależy, ile paczek kierowca dowiezie.
W technologii
Nawigacja w telefonie liczy czas dojazdu z długości trasy i przewidywanej prędkości na każdym odcinku.
W codziennym życiu
Do szkoły masz 1,5 km i idziesz z prędkością 5 km/h? Droga zajmie 18 minut, więc wiesz, kiedy wyjść.
To było na egzaminie
Ten typ zadania pojawił się w ostatnich arkuszach. Kliknij, żeby zobaczyć omówienie konkretnego zadania.
- Egzamin ósmoklasisty 2026, zadanie 16: samochód: 48 km w 40 minut
- Egzamin ósmoklasisty 2025, zadanie 9: rowerzysta: 100 m z prędkością 5 m/s
Pytania i odpowiedzi
Jak zamienić minuty na godziny?
Podziel przez 60. 40 minut to 40/60 = 2/3 godziny, a 45 minut to 3/4 godziny.
Jak zamienić m/s na km/h?
Pomnóż przez 3,6. 5 m/s to 18 km/h.
Teoria już jest. Czas na praktykę.
Trenuj: Prędkość, droga i czas