Trenuj

Egzamin ósmoklasisty: Procenty i diagramy

Procenty na egzaminie ósmoklasisty: teoria od zera i ćwiczenia

Procenty są w każdym arkuszu, często w kilku zadaniach naraz: przy diagramach, tabelach i obniżkach cen. Wystarczy opanować trzy pytania.

Zacznij trenować Najpierw teoria

Zadania generują się bez końca, każde z rozwiązaniem krok po kroku.

O co chodzi w tym typie zadań

Prawie każde zadanie z procentami sprowadza się do jednego z trzech pytań. Ile to jest p% danej liczby? Jakim procentem jednej liczby jest druga? O ile procent jedna wielkość jest większa lub mniejsza od drugiej?

W arkuszu 2025 Aldona odkładała pieniądze na deskorolkę i trzeba było policzyć, jaki procent ceny odłożyła i o ile procent więcej odłożyła w marcu niż w styczniu. W 2026 trzeba było policzyć procent uczestników jednego turnieju. Wszystkie te zadania rozwiązujesz tymi samymi trzema schematami.

Teoria od zera

Procent to setna część: 1% = 1/100.

10% to jedna dziesiąta
25% to jedna czwarta
50% to połowa

O ile procent więcej

Różnicę dzielisz przez wartość, z którą porównujesz.

30 zł → 36 zł: 6 : 30 = 20%

Bez kalkulatora najwygodniej zamieniać procenty na ułamki: 25% to jedna czwarta, 20% to jedna piąta, 10% to jedna dziesiąta.

Przykłady z rozwiązaniem krok po kroku

Przykład 1

Ile to 35% z 40?

  1. 10% z 40 to 4.
  2. 30% to 12, a 5% to połowa z 4, czyli 2.
  3. 35% to 12 + 2 = 14.

Odpowiedź: 14

Przykład 2

W styczniu odłożono 50 zł, w marcu 60 zł. O ile procent więcej odłożono w marcu?

  1. Różnica: 60 − 50 = 10 zł.
  2. Porównujesz ze styczniem: 10 : 50 = 0,2.
  3. 0,2 to 20%.

Odpowiedź: o 20%

Sprawdź, czy już umiesz. W trenażerze dostaniesz zadanie tego typu z nowymi liczbami. Po odpowiedzi zobaczysz pełne rozwiązanie.

Rozwiąż zadanie

Najczęstsze błędy

  • Liczenie procentu od złej liczby. „O ile procent więcej niż w styczniu” liczysz od kwoty ze stycznia.
  • Mylenie 20% z 1/20. 20% to 20/100 = 1/5.
  • Odejmowanie procentów od siebie, gdy dotyczą różnych całości.

Gdzie to się przydaje poza szkołą

Procenty to najpraktyczniejsza część matematyki z podstawówki.

W biznesie

Sklep, który kupuje towar za 50 zł i sprzedaje za 60 zł, ma narzut 20%. Bez procentów nie da się ustalić ceny ani policzyć zysku.

W technologii

Pasek baterii w telefonie pokazuje procent naładowania. Przy 20% telefon ostrzega, bo zostało jedna piąta energii.

W codziennym życiu

Promocja −30% na buty za 200 zł to oszczędność 60 zł. Warto to policzyć, zanim uznasz, że okazja jest wyjątkowa.

To było na egzaminie

Ten typ zadania pojawił się w ostatnich arkuszach. Kliknij, żeby zobaczyć omówienie konkretnego zadania.

Pytania i odpowiedzi

Jak policzyć procent liczby bez kalkulatora?

Zacznij od 10%, czyli przesunięcia przecinka. Z niego złożysz 5%, 20%, 30% i inne procenty.

Jak sprawdzić, jakim procentem jest jedna liczba drugiej?

Podziel część przez całość i pomnóż przez 100. 14 z 40 to 14 : 40 = 0,35, czyli 35%.

Czym różni się „o ile procent więcej” od „ile procent”?

„Ile procent” pyta o część całości. „O ile procent więcej” pyta o różnicę w stosunku do wielkości, z którą porównujesz.

Teoria już jest. Czas na praktykę.

Trenuj: Procenty

Powiązane tematy