Trenuj

Egzamin ósmoklasisty: Równania i wyrażenia

Wyrażenia algebraiczne i przekształcanie wzorów: egzamin ósmoklasisty

Zanim rozwiążesz równanie, trzeba zapisać treść za pomocą liter. Na egzaminie jest to osobny typ zadania.

Zacznij trenować Najpierw teoria

Zadania generują się bez końca, każde z rozwiązaniem krok po kroku.

O co chodzi w tym typie zadań

W arkuszu 2025 piłek białych było 4 razy więcej niż fioletowych i o 3 mniej niż czarnych. Liczbę fioletowych oznaczono przez x i trzeba było wybrać wyrażenie opisujące wszystkie piłki. W tym samym arkuszu trzeba było wyznaczyć a ze wzoru na obwód L = 2a + 2b + c.

W 2026 trzeba było przekształcić wzór na sumę kolejnych liczb naturalnych, S = ½n(n + 1). Wszystkie te zadania sprawdzają, czy umiesz zapisywać zależności literami i przekształcać je jak równania.

Teoria od zera

Wyrażenie algebraiczne zapisuje treść za pomocą liter.

4 razy więcej niż x: 4x
o 3 mniej niż y: y − 3

Przekształcanie wzoru

To samo działanie wykonujesz po obu stronach wzoru.

Przykłady z rozwiązaniem krok po kroku

Przykład 1

Białych piłek jest 4 razy więcej niż fioletowych (x) i o 3 mniej niż czarnych. Zapisz liczbę wszystkich piłek.

  1. Fioletowe: x, białe: 4x.
  2. „O 3 mniej niż czarnych” znaczy, że czarnych jest 4x + 3.
  3. Razem: x + 4x + 4x + 3 = 9x + 3.

Odpowiedź: 9x + 3

Przykład 2

Wyznacz a ze wzoru L = 2a + 2b + c.

  1. Odejmij 2b i c od obu stron: 2a = L − 2b − c.
  2. Podziel obie strony przez 2.

Odpowiedź: a = (L − 2b − c)/2

Sprawdź, czy już umiesz. W trenażerze dostaniesz zadanie tego typu z nowymi liczbami. Po odpowiedzi zobaczysz pełne rozwiązanie.

Rozwiąż zadanie

Najczęstsze błędy

  • Odwrócenie zależności „o 3 mniej niż czarnych”. Skoro białych jest mniej, to czarnych jest więcej.
  • Dzielenie przez 2 tylko jednego składnika: a = L/2 − 2b − c jest błędne.
  • Zmiana znaku tylko przy jednym wyrazie przy przenoszeniu.

Gdzie to się przydaje poza szkołą

Wzory to skrócony zapis zależności, które znasz z życia.

W biznesie

Koszt zamówienia to cena razy liczba sztuk plus dostawa: K = c · n + d. Żeby policzyć, ile sztuk zmieści się w budżecie, wyznaczasz n.

W technologii

Programista zapisuje zależności wzorami w kodzie. Arkusz kalkulacyjny to w praktyce tabela wzorów.

W codziennym życiu

Rachunek za taksówkę to opłata początkowa plus stawka za kilometr. Z tego wzoru policzysz, ile kilometrów przejedziesz za 50 zł.

To było na egzaminie

Ten typ zadania pojawił się w ostatnich arkuszach. Kliknij, żeby zobaczyć omówienie konkretnego zadania.

Pytania i odpowiedzi

Jak sprawdzić, czy wyrażenie jest dobre?

Wstaw małą liczbę za x, na przykład 1, i policz z treści, ile powinno wyjść. Wynik musi być taki sam jak z wyrażenia.

Jak wyznaczyć literę ze wzoru?

Traktuj wzór jak równanie: przenieś na drugą stronę wszystko, co nie zawiera szukanej litery, a potem podziel przez to, co przy niej stoi.

Teoria już jest. Czas na praktykę.

Trenuj: Wyrażenia i wzory

Powiązane tematy